Οργάνωση

Albanian Bulgarian English French German Italian Japanese Russian Spanish Ukrainian
Τελευταία Ενημέρωση
07-12-2017 19:41

   

    ? Το Σχολείο:  timoni

Πρόσφατες δημοσιεύσεις


Designed by:
kou_vas kou_vas under danemm ordering

Η Ελληνική οικονομία κατά τον 19ο αιώνα - 6. Η βιομηχανία Εκτύπωση
Εκπαιδευτικό Υλικό - Θεωρητικές-Κοινωνικές-Οικονομικές επιστήμες (Γ')
Συντάχθηκε απο τον/την Ιωάννα Ρωμανού   
Σάββατο, 07 Οκτώβριος 2017 07:53

Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας Γ΄ Λυκείου Κλάδος Οικονομίας

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 19Ο ΑΙ.

6. Η βιομηχανία

Διδακτικοί στόχοι

  • Να κατανοήσουμε τους λόγους της διαφορετικής βιομηχανικής ανάπτυξης στην Ελλάδα και στα άλλα κράτη της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης.
  • Να γνωρίσουμε τους κύριους κλάδους της βιομηχανίας στην Ελλάδα του 19ου αι. και να αντιληφθούμε τους λόγους της αργής εξέλιξής της.

Ερωτήσεις ? Θέματα για συζήτηση

  • Γιατί η ελληνική βιομηχανία δεν μπόρεσε να συμπορευτεί με τη βιομηχανία των ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών; Ποιες αιτιάσεις θα αποδίδατε στις εκάστοτε ελληνικές κυβερνήσεις;
  • Ποιος είναι ο χαρακτήρας και οι σκοποί που εξυπηρετεί η ελληνική βιομηχανία στην αρχή της; Πώς ερμηνεύεται η στασιμότητα και η περιορισμένη δραστηριότητα αυτών των πρώτων βιομηχανικών μονάδων;

 

06-1 Ergazomenoi se virsodepsio stin Tripoli

Εργαζόμενοι σε βυρσοδεψείο στην Τρίπολη

 

  • Από πότε ξεκινά μια αξιοσημείωτη κίνηση στο χώρο της βιομηχανίας και ποιοι παράγοντες την ευνοούν; Γιατί αυτή δεν έχει συνέχεια;
  • Να αναφέρετε κλάδους της βιομηχανίας που γνώρισαν ανάπτυξη την περίοδο που ο 19ος αι. παρέδιδε τη σκυτάλη στον 20ο.

06-2 Ergostasio pilwn

Εργοστάσιο πίλων (καπέλων)

 

  • Ποια ήταν τα χρόνια προβλήματα της ελληνικής βιομηχανίας; Πόσο αναγκαία κρίνετε τη θεωρητική και πρακτική γνώση στην ανάπτυξη κάθε μορφής βιομηχανίας;

06-3 No name

 

  • Πώς επέδρασε η σταδιακή εδαφική επέκταση του ελληνικού κράτους, κατά τα έτη 1864,1881,1912-1913, στην πορεία της ελληνικής βιομηχανίας; Με ποιο τρόπο προσπάθησε να ανταπεξέλθει στον εξωτερικό ανταγωνισμό;
  • Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί οι συνοικίες της Αθήνας, Γκάζι και Μεταξουργείο, ονομάστηκαν έτσι; Διαβάστε εδώ, την ιστορία της δεύτερης:

http://www.eie.gr/archaeologia/gr/chapter_more_10.aspx

 

Παράθεμα

Η εμφάνιση νέων βιομηχανιών στην περίοδο 1864-1890 έχει ερμηνευθεί ως απόδειξη μιας σοβαρής πρώτης εκβιομηχάνισης και ως ένδειξη του καπιταλιστικού μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας. Πρόκειται για παρερμηνεία. Οι νέες βιομηχανικές μονάδες ίσως ν? άλλαξαν αισθητά τη στατιστική εικόνα της ελληνικής οικονομίας, αλλά μια στατιστική χωρίς την κατάλληλη ερμηνεία μπορεί να είναι εξαιρετικά παραπλανητική. Μεταξύ1886 και 1889 παρατηρείται αναμφιβόλως μια εντυπωσιακή αύξηση από 22 εργοστάσια σε 145, που αντιστοιχεί σε 600% περίπου. Με την ίδια αριθμητική λογική, αν χρησιμοποιηθούν ως βάση τα τρία ή τέσσερα εργοστάσια του 1830, η αύξηση ως το 1889 φτάνει στο αξιοθαύμαστο ποσοστό του 4.000%. Είναι φανερό ότι ποσοστά αυτού του είδους είναι παραπλανητικά, γιατί βασίζονται σε ένα σημείο εκκίνησης που βρίσκεται πολύ κοντά στο μηδέν. Μια καθαρά ποσοτική αποτίμηση της εξέλιξης, άλλωστε μπορεί να παραπλανήσει και με την έλλειψη κάθε ποιοτικής επιφύλαξης.

Στην ειδική αυτή περίπτωση, θα ήταν λάθος να μη ληφθεί υπόψη, πέρα από το ποσοτικό στοιχείο, και η διάρθρωση της αύξησης στον αριθμό των εργοστασίων. Μεταξύ 1875 και 1889, π.χ., παρατηρείται μια αύξηση από 95 σε 145 εργοστάσια. Αλλά από τις 50 νέες μονάδες, οι 44 ήταν αλευρόμυλοι και οι 4 ελαιοτριβεία. Επιπλέον οι περισσότερες εξυπηρετούσαν την σιτοπαραγωγή της Θεσσαλίας και της Άρτας και πολλές «προσαρτήθηκαν» στην Ελλάδα, μαζί με τις επαρχίες αυτές, το 1880. Επομένως η αύξηση δεν δείχνει εκβιομηχάνιση: απλώς κατοπτρίζει την εδαφική επέκταση της χώρας και την αντίστοιχη αύξηση του πληθυσμού.

 

Γ. ?ερτιλή, Κοινωνικός Μετασχηματισμός και Στρατιωτική Επέμβαση1880-1909, σσ. 89-91

 

  • Με βάση το παράθεμα και τις ιστορικές σας γνώσεις, να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

α. Γιατί την περίοδο 1864-1890 δεν μπορούμε να μιλάμε για καπιταλιστικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας, σύμφωνα με τον συγγραφέα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτής της διαδικασίας;

β. Σε ποιο συμπέρασμα και με ποια τεκμήρια καταλήγει σ? αυτό ο συγγραφέας; Σκεφτείτε λίγο και από το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας: Με ποιες προϋποθέσεις μπορούμε να βασιστούμε στη μορφή αυτή των τεκμηρίων; Είναι σύμφωνο το συμπέρασμά του με την εικόνα της ελληνικής βιομηχανίας τον 19ο αι.;

γ. Ποιο ρόλο έπαιξαν στην ανάπτυξη της βιομηχανίας οι προσαρτηθείσες περιοχές της Άρτας και της Θεσσαλίας, το 1881; Φέρτε στο μυαλό σας το γεωμορφολογικό τους ανάγλυφο.

 

Όταν τα σκιάδια αναστατώνουν την κοινωνία?

Πρέπει εδώ να αναφέρουμε ότι κατά τον 19ο αι. υπήρξαν φωνές στο χώρο της πολιτικής που θέλησαν να τονώσουν την εγχώρια παραγωγή και να περιορίσουν τα εισαγόμενα προϊόντα. Μια τέτοια υπήρξε η φωνή του Υπουργού Εξωτερικών Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή, ο οποίος στα 1859, προέτρεπε τους Έλληνες να δείχνουν την προτίμησή τους στα ντόπια ψάθινα καπέλα (σκιάδια=που προστατεύουν από τον ήλιο, κάνουν σκιά) που κατασκευάζονταν στη Σίφνο και όχι στα εισαγόμενα από το εξωτερικό, που ήταν και ακριβότερα. Την ιδέα αυτή υιοθέτησε ο γιος του Κλέων, προτρέποντας και τους συμμαθητές του να φορούν σιφνέικα καπέλα στολισμένα με γαλανόλευκες κορδέλες, στις κυριακάτικες εξόδους τους στο Πεδίον του Άρεως. Γρήγορα έγιναν μόδα και σήμα κατατεθέν της προοδευτικής νεολαίας της Αθήνας («Γαριβαλδινοί»), σε αντίθεση με τους καθεστωτικούς νεολαίους, που φορούσαν άσπρα ψηλά καπέλα και αποκαλούνταν «Αυστριακοί». Το ζήτημα πήρε πολιτικές διαστάσεις όταν οι εισαγωγείς καπέλων διαμαρτυρήθηκαν παρωδώντας τους νεαρούς και κλήθηκε η αστυνομία, για να σταματήσει τη συμπλοκή. Το επεισόδιο οδήγησε στη σύλληψη τριών νεαρών «Γαριβαλδινών» στις 10 Μαΐου 1859, γεγονός που προκάλεσε σφοδρές διαμαρτυρίες, πορεία προς το Υπουργείο Εσωτερικών και αίτημα για ακρόαση από τον Όθωνα, με στόχο την παύση του τότε αστυνομικού διευθυντή. Η άρνηση του Όθωνα όξυνε τα πνεύματα, οι φοιτητές κατευθύνθηκαν στα Προπύλαια και ισχυρή στρατιωτική δύναμη στάλθηκε, για να διαλύσει τη συγκέντρωση. Υπό την πίεση αυτού του φοιτητικού κινήματος, η κυβέρνηση υποχώρησε, έπαυσε τον αστυνομικό διευθυντή και ελευθέρωσε τους τρεις μαθητές που αρχικά είχε συλλάβει. Η σύγκρουση αυτή έμεινε στην ιστορία με το όνομα «Σκιαδικά» και έγινε η αφορμή εκδήλωσης των αντικαθεστωτικών αισθημάτων της νεολαίας. Να λοιπόν, που και κει που υπήρχε πολιτική βούληση να στηριχθεί η εγχώρια παραγωγή, υπήρχαν ισχυρές αντίρροπες δυνάμεις που δρούσαν ανασχετικά και έδιναν πολιτικές διαστάσεις στο ζήτημα αυτό.

Πηγή: Διαδίκτυο

scroll back to top
Τελευταία Ενημέρωση στις Σάββατο, 07 Οκτώβριος 2017 10:25
 
?? Επιστροφή


Writing